De Morgen, 11/02/04
Het experiment 'Flexibele kinderopvang' in de provincie Limburg loopt als een
trein. Dat bleek op een studiedag waar de nieuwe vorm van buitenschoolse opvang
werd geëvalueerd. 'Meer dan 90 procent van de betrokkenen vond de opvang prima
werken', zegt afgevaardigde voor Welzijn Sonja Claes (CD&V). Zij benadrukt
dat het initiatief vooral kind- en vrouwvriendelijk is.
De goegemeente stond op haar achterste poten toen de provincie Limburg in
september 2002 een flexibele kinderopvang organiseerde. Kids waren er welkom
vanaf 5.30 uur 's ochtends tot 23 uur avonds - als het nog altijd donker is, en
als het allang weer donker is - alsook in het weekeinde en op feestdagen. Onder
het motto: beter een professionele opvang dan een geďmproviseerde. Maar algauw
daagde het doembeeld van werkverslaafde of onverantwoordelijke ouders die hun
bloedjes om 6 uur in de opvang dumpen om ze om 21 uur weer te komen oppikken. Om
dergelijke excessen te vermijden, wordt na de aanvraag voor de flexibele opvang
de thuissituatie van de ouders onderzocht. Ouders moeten bovendien een
certificaat van de werkgever voorleggen die hun vraag ondersteunt.
Vorig schooljaar gebruikten 129 gezinnen (211 kinderen) de flexibele opvang. De
kleine helft (37 procent) waren eenoudergezinnen. "Er blijkt dus wel
degelijk nood te bestaan aan verruimde opvanguren, zeker voor
eenoudergezinnen", aldus Claes. "In het tweede jaar stellen we geen
spectaculaire stijging vast van het aantal gebruikers. Wel stijgt het aantal
opvanguren. Het gebruik van flexibele opvang blijkt eerder onregelmatig, soms
zelfs occasioneel. Ouders laten kinderen vooral naar de flexibele opvang gaan in
functie van hun werk. Dat zien we ook aan de gebruiksduur. Er is vrijwel geen
combinatie van erg vroege en erg late opvang, dus geen ouders die hun kinderen
een uur of twintig in de opvang dumpen. Ook op zaterdag stemt de gebruiksduur
overeen met de duur van een gewone werkdag."
Bijna iedereen (91 procent) is dan ook tevreden over die nieuwe vorm van opvang.
De ouders beklemtonen het eigen gebruiksgemak en de continuďteit van opvang
voor de kinderen. Claes: "Dat het leuk is voor de kinderen wordt vaak als
reden aangehaald. Ouders kunnen op één opvangsysteem een beroep doen en dat
lijkt belangrijk voor henzelf en de kinderen." Flexibele opvang wordt
ingeschakeld, vooral om arbeid en gezin te combineren (ongeveer 90 procent).
Toch zijn er ook andere redenen voor een aanvraag: onder andere opleiding,
deelnemen aan vrijwilligerswerk, en een tijdelijke noodsituatie omdat de
grootouders wegvallen. Claes: "Het kan dus best zijn dat we ineens veel
meer kinderen aantrekken, als we de eis laten vallen dat de ouders een attest
van hun werkgever moeten voorleggen. Onder bepaalde omstandigheden zouden we ook
andere ouders willen helpen. Het moet dan gaan om hen die al met deze opvang
vertrouwd zijn, dus waarvan de diensten het gezin kennen en waarvan we zeker
weten dat onze hulp het kind en het gezin vooruithelpt."
Het kind, daar blijft het om draaien. De kinderen ondervinden geen nadeel van de
vroege of late opvang. "Ingrijpende veranderingen zijn er wel voor de
opvangdiensten", zegt Claes. "Rust- en eetmomenten vragen een
aangepaste ruimte, er komt meer huistaakbegeleiding bij kijken, bad- en
verzorgingsmomenten vragen om de nodige privacy. Dat vraagt een extra inspanning
van begeleiders én coördinatoren."
Op het vlak van emancipatie blijkt deze flexibele kinderopvang erg belangrijk,
zegt Michel Vandenbroeck, medewerker van het Vormingscentrum voor Begeleiding
van het Jonge Kind. "Uit recente peilingen blijkt dat meer dan de helft van
de moeders werkt buiten de uren die wij 'normaal' vinden. Vaak zijn het net de
mannen en vrouwen uit de lagere sociaal-economische milieus die niet de
mogelijkheid hebben om te kiezen op welke uren ze wel of niet werken. Als we
terug zouden moeten naar 'strenge' en zogezegd kindvriendelijke openingsuren
zouden we de bestaande sociale segretatie nog versterken."
Vooral eenoudergezinnen zijn gebaat bij flexibele opvang van 5.30 tot 23 uur.
Peter Dupont
© 2004 Uitgeverij De Morgen NV